Historia umundurowania


Dyskusje na temat umundurowania strzeleckiego trwały długo. Trzeba było przełamać opór wielu członków Związku, szczególnie działaczy Organizacji Bojowej PPS, którzy sprawie mundurów i oddawania honorów byli dość niechętni.

Krakowski Strzelec wprowadził w 1912 roku jednolitą szarą maciejówkę jako nakrycie głowy dla wszystkich członków związku. W kwietniu 1913 roku ustalono wzór munduru strzeleckiego początkowo barwy szarej, następnie szaro-niebieskiej o kroju wzorowanym na polowym mundurze angielskim. Jako nakrycie głowy przyjęto czapkę maciejówkę, wziętą z tradycji życia codziennego. Bluza strzelecka bez naramienników, zapinana była na kryte guziki rogowe, miała cztery kieszenie i kołnierz stojąco-wykładany. Spodnie, zwężone od kolan w dół, noszono z owijaczami lub sztylpami. Trzewiki lub buty długie oraz płaszcz z naramiennikami i zapięciem na dwa rzędy guzików dopełniały całe umundurowanie.

Mundur strzelecki miał być tani. Koszt jego obliczono na około 40 koron, tak, aby był osiągalny dla większości członków Związku, którzy obowiązani byli sprawić sobie ubiór na własny koszt. Nieliczne były kompanie umundurowane jednolicie. Najczęściej pierwszą oznaką przynależności do organizacji była czapka przy ubiorze cywilnym lub sportowym.

Oporządzenie również było skromne. Składało się ze skórzanego pasa, ładownic austriackich i plecaka lub austriackiego tornistra wojskowego. Częściowo na wyposażeniu były chlebaki i łopatki.

Początkowo jedyną odznaką oficerów był czerwony sznur gwizdka zaczepiony o guzik kurtki i guzik górnej kieszeni. Podoficerowie nosili sznurki zielone, strzelcy szare. W latach 1913 1914 wprowadzono odznaki funkcyjne w formie patek przypinanych na kołnierzu w czasie zbiórek, wykładów i ćwiczeń: dowódca okręgu złota, dowódca kompanii czerwona, dowódca plutonu niebieska, dowódca sekcji biała. Oficerowie, którzy uzyskali stopień oficerski w związku wolno było nosić odznakę projektu Włodzimierza Tetmajera tzw. parasol.


Opracowali : T. Kwiatkowski, D.Kaszuba
Ostrowiec Św 2002r.


PiotrSOG